Το Μάρτιο του 2025 είχα την χαρά να συμμετέχω και να μιλήσω για την χειρουργική αποκατάσταση των επίκτητων ελλειμμάτων του ωτός στο 21ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ρινολογίας – Πλαστικής Χειρουργικής Προσώπου. Η αποκατάσταση τέτοιων ελλειμμάτων συνιστά μια σύνθετη και εξειδικευμένη πρόκληση στην πλαστική χειρουργική. Αυτό οφείλεται στη μοναδική ανατομική πολυπλοκότητα του ωτός, η οποία χαρακτηρίζεται από την περίπλοκη χόνδρινη δομή, τη λεπτή δερματική κάλυψη και την ιδιαιτερότητα της ασυνεχούς αιμάτωσης.
Οι αιτίες που οδηγούν στη δημιουργία αυτών των ελλειμμάτων είναι ποικίλες, περιλαμβάνοντας τραύματα, ωταιμάτωμα, την εμφάνιση χηλοειδών, καθώς και την εκτομή καλοήθων ή κακοήθων όγκων.
Η επιλογή της κατάλληλης χειρουργικής προσέγγισης καθορίζεται αυστηρά από την αιτιολογία και την έκταση του ελλείμματος. Σε περιπτώσεις τραυματισμού, η άμεση αποκατάσταση εντός 8 ωρών αποτελεί το “Gold Standard”, με πρωταρχικό στόχο την αποφυγή αιματωμάτων και χονδρίτιδας, καταστάσεις που θέτουν σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα των ιστών. Όταν το έλλειμμα προκύπτει από την αφαίρεση όγκων, απαιτείται η προηγούμενη ταξινόμηση κατά TNM και η ιστολογική επιβεβαίωση της πλήρους εκτομής (ελεύθερα όρια) πριν από οποιαδήποτε ενέργεια για αισθητική αποκατάσταση.
Η συστηματική ταξινόμηση των ελλειμμάτων, όπως αυτή των Weerda και Siegert ( στον Siegert εκανα ειδικότητα) , είναι θεμελιώδης για τον σχεδιασμό της θεραπείας. Λαμβάνεται υπόψη η ακριβής θέση (π.χ. έλικα, ανθέλικα, λοβός), το μέγεθος και το βάθος του προβλήματος.
Για την αποκατάσταση, χρησιμοποιούνται μια σειρά από εξειδικευμένες τεχνικές ανάλογα με την θέση του ελλείμματος.
Σε περιπτώσεις μερικού ή ολικού ακρωτηριασμού, χρειάζεται η επέμβαση πρεπει να ειναι μεγαλύτερη σε εκταση. Μπορεί να χρειαστεί να εφαρμοστεί επαναφύτευση μικρών σύνθετων μοσχευμάτων ή σταδιακή ανακατασκευή με συνδυασμό πλευρικού χόνδρου και οπισθοωτιαίου δέρματος. Στον ολικό ακρωτηριασμό, πέραν της σταδιακής ανακατασκευής, υπάρχει και η επιλογή της ενιαίου σταδίου αποκατάστασης με τη χρήση του εμφυτεύματος “Medpor”.
Συμπερασματικά, η επιτυχής αποκατάσταση του ωτός βασίζεται στη βαθιά γνώση των θεμελιωδών αρχών και σε μια συστηματική προσέγγιση. Η επίτευξη της συμμετρίας διαδραματίζει τον κυρίαρχο ρόλο στο τελικό αισθητικό και λειτουργικό αποτέλεσμα, αποκαθιστώντας την αρμονία και την αυτοπεποίθηση του ασθενούς.