Η βαρηκοΐα στα βρέφη και τα παιδιά είναι, δυστυχώς, η πιο συχνή αισθητηριακή διαταραχή που παρατηρείται κατά τη γέννηση. Η έγκαιρη αναγνώρισή της δεν είναι απλώς σημαντική, αλλά ζωτικής σημασίας για τη μετέπειτα εξέλιξη του παιδιού. Ακόμη και μια μικρή καθυστέρηση στη διάγνωση, που μπορεί να κρατήσει λίγους μόλις μήνες, είναι ικανή να οδηγήσει σε μόνιμες δυσκολίες τόσο στην ανάπτυξη της ομιλίας και της γλώσσας όσο και στη γνωστική και κοινωνική του λειτουργία.
Γι’ αυτόν τον λόγο, εφαρμόζουμε με απόλυτη πιστότητα τον διεθνή «Χρυσό Κανόνα» (Gold Standard) του πρωτοκόλλου «1-3-6»: ολοκληρωμένος έλεγχος στον πρώτο μήνα ζωής, οριστική διάγνωση μέχρι τον τρίτο μήνα και έναρξη παρέμβασης το αργότερο στον έκτο μήνα.
Για να φτάσουμε στην ακριβή διάγνωση και να προσδιορίσουμε τον βαθμό της βαρηκοΐας, χρειαζόμαστε αντικειμενικές εξετάσεις που δεν εξαρτώνται από τη συνεργασία του βρέφους – και μπορούν να γίνουν ακόμη και όσο κοιμάται.
Στα ιατρεία μας σε Βέροια και Θεσσαλονίκη, διαθέτουμε όλο το σύγχρονο φάσμα των μεθόδων που απαιτεί το διεθνές πρωτόκολλο:
Ξεκινάμε με τις Ωτοακουστικές Εκπομπές (OAEs), οι οποίες ελέγχουν αρχικά τη λειτουργία των τριχωτών κυττάρων του κοχλία, ενώ για βρέφη που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου, όπως αυτά που νοσηλεύτηκαν σε Μονάδα Νεογνών, προτιμούμε τα Αυτόματα Ακουστικά Προκλητά Δυναμικά (AABR), ως την πιο αξιόπιστη μέθοδο αρχικού ελέγχου.
Η τελική επιβεβαίωση της διάγνωσης και ο ακριβής προσδιορισμός του ουδού ακοής (του βαθμού δηλαδή της βαρηκοΐας) γίνεται με τα Διαγνωστικά Ακουστικά Προκλητά Δυναμικά (ABR), που αποτελούν την εξέταση πρότυπο για τον καθορισμό του θεραπευτικού πλάνου.
Μερικές φορές δεν αρκεί να περάσει το παιδί τον αρχικό έλεγχο. Οι διεθνείς οδηγίες μάς λένε να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί με τα βρέφη που φέρουν συγκεκριμένους παράγοντες κινδύνου για μόνιμη βαρηκοΐα, ακόμη κι αν ο αρχικός έλεγχος (Screening) βγει επιτυχής. Τέτοιοι παράγοντες περιλαμβάνουν τη μακρά νοσηλεία στη Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών, την έκθεση σε ωτοτοξικά φάρμακα, τη σοβαρή υπερχολερυθριναιμία (ίκτερος) που χρειάστηκε ειδική αντιμετώπιση, τις συγγενείς λοιμώξεις του κεντρικού νευρικού συστήματος (όπως η μηνιγγίτιδα), το οικογενειακό ιστορικό παιδικής βαρηκοΐας, αλλά και διάφορες κρανιοπροσωπικές ανωμαλίες. Αυτά τα παιδιά χρειάζονται οπωσδήποτε στενή ακουολογική παρακολούθηση που μπορεί να διαρκέσει μέχρι την ηλικία των εννέα μηνών.
Για εμάς, η φιλοσοφία είναι απλή: Κανένα παιδί δεν πρέπει να χάσει το κρίσιμο αυτό «παράθυρο» για την ανάπτυξη του λόγου και της γλώσσας. Με τις αντικειμενικές μας μεθόδους, έχουμε τη δυνατότητα να διαχωρίσουμε τη βαρηκοΐα που μπορεί να θεραπευτεί εύκολα (όπως η βαρηκοΐα αγωγιμότητας λόγω υγρού στο αυτί) από τη μόνιμη νευροαισθητήρια βαρηκοΐα. Αυτό μας επιτρέπει να καθοδηγήσουμε άμεσα και υπεύθυνα τους γονείς στη σωστή οδό αποκατάστασης – είτε αυτή είναι ιατρική, είτε απαιτεί ακουστικό βαρηκοΐας.
Η αυστηρή τήρηση του πρωτοκόλλου «1-3-6» είναι ο μόνος δρόμος που εξασφαλίζει την πλήρη γλωσσική και γνωστική ανάπτυξη του παιδιού.
Συχνές Ερωτήσεις για τη Βρεφική – Παιδική Βαρηκοΐα
Τι είναι η βρεφική και παιδική βαρηκοΐα;
Η βρεφική και παιδική βαρηκοΐα είναι η μερική ή ολική απώλεια ακοής που εμφανίζεται από τη γέννηση ή κατά την παιδική ηλικία και μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη της ομιλίας, της επικοινωνίας και της μάθησης.
Ποια είναι τα πρώτα σημάδια βαρηκοΐας σε βρέφη;
Ένα βρέφος με προβλήματα ακοής μπορεί να μην αντιδρά σε δυνατούς ήχους, να μην γυρίζει το κεφάλι προς την πηγή του ήχου ή να μην ανταποκρίνεται στη φωνή των γονέων του.
Ποια είναι τα συμπτώματα βαρηκοΐας στα παιδιά;
Τα παιδιά μπορεί να ζητούν συχνά επανάληψη, να αυξάνουν την ένταση της τηλεόρασης, να παρουσιάζουν καθυστέρηση στην ομιλία ή να δυσκολεύονται να παρακολουθήσουν συζητήσεις στο σχολείο.
Ποιες είναι οι συχνότερες αιτίες παιδικής βαρηκοΐας;
Η βαρηκοΐα μπορεί να οφείλεται σε συγγενείς παράγοντες, γενετικά αίτια, λοιμώξεις κατά την εγκυμοσύνη, πρόωρο τοκετό, ωτίτιδες ή άλλες παθήσεις του αυτιού.
Μπορεί η εκκριτική ωτίτιδα να προκαλέσει βαρηκοΐα;
Ναι. Η παρουσία υγρού στο μέσο αυτί μπορεί να μειώσει σημαντικά την ακοή και αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες παροδικής βαρηκοΐας στα παιδιά.
Μπορεί η βαρηκοΐα να επηρεάσει την ανάπτυξη της ομιλίας;
Ναι. Η ακοή είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη της γλώσσας και της ομιλίας. Η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση συμβάλλουν καθοριστικά στη φυσιολογική ανάπτυξη του παιδιού.
Πώς γίνεται ο έλεγχος ακοής στα παιδιά;
Ο έλεγχος πραγματοποιείται με εξειδικευμένες ακοολογικές εξετάσεις που προσαρμόζονται στην ηλικία και τη συνεργασία του παιδιού.
Σε ποια ηλικία μπορεί να διαγνωστεί η βαρηκοΐα;
Η βαρηκοΐα μπορεί να ανιχνευθεί ακόμη και από τις πρώτες ημέρες ζωής μέσω του νεογνικού ελέγχου ακοής.
Είναι η παιδική βαρηκοΐα πάντα μόνιμη;
Όχι. Ορισμένες μορφές βαρηκοΐας είναι παροδικές και αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά όταν εντοπιστούν έγκαιρα.
Πότε πρέπει να εξεταστεί ένα παιδί από ΩΡΛ;
Όταν υπάρχει καθυστέρηση στην ομιλία, υποψία μειωμένης ακοής, συχνές ωτίτιδες ή οποιαδήποτε ανησυχία σχετικά με την ακουστική ανάπτυξη του παιδιού.
Μπορεί η έγκαιρη διάγνωση να βελτιώσει την πρόγνωση;
Ναι. Όσο νωρίτερα διαγνωστεί ένα πρόβλημα ακοής, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες για φυσιολογική ανάπτυξη της επικοινωνίας και της μάθησης.
