Η είσοδος ενός ξένου σώματος σε οποιαδήποτε κοιλότητα του κεφαλιού, του λαιμού ή του θώρακα αποτελεί συχνό ΩΡΛ επείγον περιστατικό. Η άμεση και εξειδικευμένη παρέμβαση είναι ζωτικής σημασίας, καθώς μπορεί να αφορά από ένα απλό αντικείμενο στη μύτη έως ένα απειλητικό για τη ζωή αντικείμενο στους αεραγωγούς.
Ενήλικες:
Στους ενήλικες, τα ξένα σώματα είναι συνήθως κομμάτια τροφής, όπως ψαροκόκαλα, που μπορεί να έχουν σφηνώσει σε οποιοδήποτε σημείο του φάρυγγα και του λάρυγγα, συμπεριλαμβανομένων των παρισθμίων ή της γλωσσικής αμυγδαλής.
Η αφαίρεσή τους γίνεται τις περισσότερες φορές με τοπική αναισθησία και ενδοσκοπικό έλεγχο.
Ιδιαίτερη κατηγορία αποτελούν οι ηλικιωμένοι με ή χωρίς άνοια ή οδοντοστοιχία, οι οποίοι χρήζουν ειδικής αντιμετώπισης, καθώς η λήψη ιστορικού είναι συχνά δυσχερής και απαιτούνται εξειδικευμένες εξετάσεις.
Παιδιά:
Στα παιδιά, είναι συχνό φαινόμενο η ανεύρεση ξένων σωμάτων, όπως μπίλιες, μικρά παιχνίδια (π.χ. Lego), κομμάτια τροφής ή ψαροκόκαλα, σε διάφορες περιοχές όπως η μύτη, το αυτί, ο φάρυγγας/αμυγδαλές ή ο λάρυγγας. Ιδιαίτερα συχνοί είναι επίσης οι ξηροί καρποί, όπως τα στραγάλια και τα φουντούκια.
Ένα πρώτο ενδεικτικό σύμπτωμα, που θα πρέπει να εγείρει υποψία ξένου σώματος, είναι η μονόπλευρη ρινική καταρροή, η οποία δεν συνοδεύεται από σημάδια αλλεργίας ή ίωσης.
Είναι εξαιρετικά σημαντικό οι γονείς να μην επιχειρήσουν την αφαίρεση του ξένου σώματος μόνοι τους. Μια τέτοια προσπάθεια μπορεί να το σπρώξει βαθύτερα, με κίνδυνο να εισέλθει στους αεραγωγούς και να προκαλέσει σοβαρότερα προβλήματα.
Η αφαίρεση του ξένου σώματος πραγματοποιείται συνήθως με τοπική αναισθησία, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις ενδέχεται να απαιτηθεί γενική αναισθησία.
Ξένα σώματα στον οισοφάγο και το τραχειοβρογχικό δέντρο
Σε πολλές περιπτώσεις, τόσο σε ενήλικες όσο και σε παιδιά, το ξένο σώμα μπορεί να σφηνωθεί στην περιοχή του οισοφάγου. Εκεί απαιτείται εξειδικευμένος έλεγχος και αφαίρεση στο χειρουργείο με ειδικά οισοφαγοσκόπια.
Η είσοδος ξένου σώματος στο τραχειοβρογχικό δέντρο είναι επίσης ένα οξύ περιστατικό που χρήζει άμεσης αντιμετώπισης και εκδηλώνεται με πιο θορυβώδη συμπτώματα, όπως η δύσπνοια.
Ειδική περίπτωση: μπαταρίες τύπου κουμπιού
Σε περίπτωση υποψίας για μπαταρία τύπου κουμπιού, λόγω του κινδύνου εγκαύματος, είναι απαραίτητη η άμεση μεταφορά του παιδιού στο κοντινότερο εφημερεύον νοσοκομείο με ΩΡΛ κλινική, χωρίς καμία καθυστέρηση.
