Οι αδενοειδείς εκβλαστήσεις, που είναι γνωστές και ως «κρεατάκια», δεν είναι τίποτα άλλο από τη διόγκωση ενός λεμφικού ιστού, της φαρυγγικής αμυγδαλής, που βρίσκεται στο βάθος της μύτης, στον ρινοφάρυγγα.
Αυτή η διόγκωση είναι συχνή στα παιδιά και, όταν μεγαλώσει πολύ, φράζει μερικώς ή ολικώς τον χώρο εκεί, επηρεάζοντας δύο πολύ σημαντικές λειτουργίες: την αναπνοή από τη μύτη και τον αερισμό των αυτιών.
Τα συμπτώματα είναι μπορει να ειναι θορυβώδη η και όχι και συχνά τα παρατηρούν οι γονείς στον ύπνο ή στην ομιλία του παιδιού. Το πιο συνηθισμένο είναι η δυσκολία στην αναπνοή από τη μύτη, που οδηγεί σε αναπνοή μέσω του στόματος και έντονο ροχαλητό.
Μερικές φορές, μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε αποφρακτική υπνική άπνοια, με αποτέλεσμα το παιδί να μην ξεκουράζεται καθόλου. Έτσι, εμφανίζει υποτονικότητα και δυσκολία στη συγκέντρωση την ημέρα η και υπερδραστηριότητα του παιδιού ανάλογα με την ηλικία . Άλλα σημάδια είναι η αίσθηση του «συνεχούς κρυολογήματος» λόγω της στάσης των εκκρίσεων, η ρινική ομιλία (σαν να μιλάει με κλειστή μύτη), ακόμα και η έλλειψη όρεξης σε κάποιες περιπτώσεις.
Επειδή τα κρεατάκια βρίσκονται ακριβώς δίπλα στα στόμια των ευσταχιανών σαλπίγγων ( ενός σωλήνα που ενώνει το μέσο αυτί με τον ρινοφάρυγγα) , όταν διογκώνονται, εμποδίζουν τον σωστό αερισμό του μέσου ωτός. Αυτό έχει σαν συνέπεια τη συχνή εμφάνιση υγρού στο αυτί (π.χ. εκκριτική ωτίτιδα) και την επανεμφάνιση λοιμώξεων του μέσου ωτός. Το επαναλαμβανόμενο υγρό οδηγεί σε μείωση της ακοής (βαρηκοΐα αγωγιμότητας), κάτι που, αν επιμείνει, μπορεί να καθυστερήσει ακόμη και τη φυσιολογική ανάπτυξη του λόγου στο παιδί. Επιπλέον, λόγω της μόνιμης στοματικής αναπνοής, αναπτύσσεται μερικές φορές ένα χαρακτηριστικό πρόσωπο, η λεγόμενη «αδενοειδής μορφή» (facies adenoidea), με μόνιμα ανοιχτό στόμα και πιθανές οδοντικές ανωμαλίες.
Θεραπεία
Η αντιμετώπιση ξεκινά πάντα με μια συντηρητική προσπάθεια. Αυτή περιλαμβάνει την εφαρμογή ρινικών σπρέι κορτιζόνης, τα οποία βοηθούν στη συρρίκνωση του ιστού. Φυσικά, η δοσολογία είναι εξατομικευμένη ανάλογα με την ηλικία (π.χ. διαφορετική δοση για παιδιά 3-12 ετών και διαφορετική για μεγαλύτερους). Συχνά συστήνονται και ρινικές πλύσεις με αλατούχο διάλυμα, οι οποίες μαλακώνουν τις εκκρίσεις και καθαρίζουν την περιοχή. Σε περίπτωση οξείας συμφόρησης λόγω κρυολογήματος, μπορεί να χρησιμοποιηθούν αποσυμφορητικά ρινικά σπρέι για πολύ μικρό διάστημα και πάντα με προσοχή στη δοση ανάλογα με την ηλικία (από βρέφη έως εφήβους). Επίσης, μπορούν να εφαρμοστούν ασκήσεις στην ακουστική σάλπιγγα για τον καλύτερο αερισμό των αυτιών.
Αν, όμως, τα συμπτώματα παραμένουν σοβαρά –όπως οι διαταραχές ύπνου ή οι επίμονες ωτίτιδες– παρά τη συντηρητική θεραπεία, τότε ενδείκνυται η χειρουργική επέμβαση. Η επέμβαση ονομάζεται αδενοτομή και είναι η αφαίρεση του υπερτροφικού λεμφικού ιστού. Αν υπάρχει και υγρό στο μέσο αυτί, η αδενοτομή μπορεί να συνδυαστεί με τοποθέτηση σωληνίσκων αερισμού μετά από μικρή διάνοιξη του τυμπάνου, ώστε να παροχετευτει το υγρό και να αποκατασταθεί η ακοή.
Η απόφαση για χειρουργική λύση είναι πάντοτε το αποτέλεσμα μιας προσεκτικής αξιολόγησης από τον γιατρό.
