Όζοι θυρεοειδούς και βρογχοκήλη

Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι πολύ συχνοί. Με τον υπέρηχο βρίσκονται σε έναν μεγάλο αριθμό ενηλίκων, συχνότερα σε γυναίκες και με την ηλικία. Οι περισσότεροι είναι καλοήθεις: σύμφωνα με τις οδηγίες της Αμερικανικής Θυρεοειδολογικής Εταιρείας, καρκίνος βρίσκεται σε περίπου 7–15% των όζων. Η βρογχοκήλη είναι η διόγκωση ολόκληρου του θυρεοειδούς, είτε ομοιόμορφη (διάχυτη) είτε με πολλούς όζους (πολυοζώδης).

Ο ενδοκρινολόγος εκτιμά τη λειτουργία του θυρεοειδούς και την ορμονική θεραπεία. Ο Δρ. Ηλίας Καρακίτσος, Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος – Χειρουργός Κεφαλής και Τραχήλου και υπεύθυνος του Ιατρείου Τραχηλικών Διογκώσεων, Θυρεοειδούς και Παραθυρεοειδών της Α΄ Πανεπιστημιακής ΩΡΛ Κλινικής του ΑΠΘ, ασχολείται με τη μορφολογία του όζου: τον υπέρηχο, τη βιοψία, τη θερμική κατάλυση και, όταν χρειάζεται, τη θυρεοειδεκτομή.

Γιατί δημιουργούνται όζοι και βρογχοκήλη

  • Έλλειψη ιωδίου στο παρελθόν, που εξακολουθεί να εξηγεί πολλές βρογχοκήλες σε μεγαλύτερες ηλικίες
  • Κληρονομική προδιάθεση και ηλικία
  • Αυτοάνοσα νοσήματα, όπως η θυρεοειδίτιδα Hashimoto και η νόσος Graves
  • Ακτινοβολία στον τράχηλο στην παιδική ηλικία, που αυξάνει και τον κίνδυνο καρκίνου

Συμπτώματα

Οι περισσότεροι όζοι δεν προκαλούν συμπτώματα και βρίσκονται τυχαία, σε έναν υπέρηχο ή σε αξονική τομογραφία για άλλο λόγο. Όταν μεγαλώσουν, μπορεί να προκαλέσουν:

  • ορατή διόγκωση στο μπροστινό μέρος του λαιμού
  • αίσθημα πίεσης, δυσκολία στην κατάποση ή στην αναπνοή, κυρίως στην ύπτια θέση
  • βράγχος φωνής, που χρειάζεται πάντα εξέταση
  • συμπτώματα υπερθυρεοειδισμού, όταν ο όζος παράγει ορμόνες (αυτόνομος ή «θερμός» όζος)

Πώς γίνεται η διερεύνηση

1. Εξετάσεις αίματος

Ο έλεγχος ξεκινά με εξετάσεις αίματος για τη λειτουργία του θυρεοειδούς:

  • TSH: η βασική εξέταση, που δείχνει αν ο θυρεοειδής λειτουργεί φυσιολογικά.
  • FT4 και FT3: οι ελεύθερες θυρεοειδικές ορμόνες, που επιβεβαιώνουν αν υπάρχει υποθυρεοειδισμός ή υπερθυρεοειδισμός.
  • Αντισώματα anti-TPO και anti-Tg: δείχνουν αν υπάρχει αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα Hashimoto, που αλλάζει την εικόνα του αδένα στον υπέρηχο. Όταν υπάρχει υπερθυρεοειδισμός, μετρώνται και τα αντισώματα TRAb για τη νόσο Graves.
  • Καλσιτονίνη: σε επιλεγμένες περιπτώσεις, για τον έλεγχο του μυελοειδούς καρκίνου του θυρεοειδούς.

Αν η TSH είναι χαμηλή, ο όζος μπορεί να είναι αυτόνομος και τότε γίνεται σπινθηρογράφημα θυρεοειδούς. Οι «θερμοί» όζοι σπάνια είναι κακοήθεις και συνήθως δεν χρειάζονται βιοψία.

2. Κλινική εξέταση και ενδοσκόπηση του λάρυγγα

Ως χειρουργός ΩΡΛ, ο Δρ. Καρακίτσος ελέγχει στην ίδια επίσκεψη και την κινητικότητα των φωνητικών χορδών με ενδοσκόπηση του λάρυγγα και καταγραφή βίντεο. Οι φωνητικές χορδές κινούνται από τα παλίνδρομα λαρυγγικά νεύρα, που περνούν ακριβώς πίσω από τον θυρεοειδή. Αν μια φωνητική χορδή δεν κινείται καλά (πάρεση), αυτό μπορεί να σημαίνει ότι ένας μεγάλος όζος πιέζει το νεύρο ή ότι ένας όγκος το διηθεί, κάτι που αυξάνει την υποψία για καρκίνο. Η εξέταση είναι επίσης απαραίτητη πριν από κάθε θυρεοειδεκτομή ή θερμική κατάλυση.

3. Υπέρηχος θυρεοειδούς και τραχήλου

Ο υπέρηχος είναι η βασική εξέταση. Κάθε όζος αξιολογείται με ένα σύστημα κατηγοριών (ACR TI-RADS ή EU-TIRADS), ανάλογα με τη σύσταση, την ηχογένεια, το σχήμα, τα όρια και τις αποτιτανώσεις. Στην ίδια εξέταση ελέγχονται οι λεμφαδένες του τραχήλου. Η ελαστογραφία δίνει επιπλέον πληροφορίες για τη σκληρότητα του όζου.

Υπερηχογράφημα όζου θυρεοειδούς με αξιολόγηση TI-RADS στο ιατρείο του Δρ. Καρακίτσου
Υπερηχογραφική εκτίμηση όζου θυρεοειδούς στο ιατρείο.

4. Βιοψία, όταν ενδείκνυται

Η απόφαση για βιοψία στηρίζεται στην κατηγορία TI-RADS και στο μέγεθος. Σύμφωνα με το ACR TI-RADS, βιοψία συνιστάται όταν ο όζος είναι:

  • TR5 (πολύ ύποπτος) και από 1 cm
  • TR4 (μέτρια ύποπτος) και από 1,5 cm
  • TR3 (λίγο ύποπτος) και από 2,5 cm

Μικρότεροι όζοι παρακολουθούνται με υπέρηχο. Η βιοψία με λεπτή βελόνα (FNA) ή με κόπτουσα βελόνα (core biopsy) γίνεται υπό υπερηχογραφική καθοδήγηση, και το αποτέλεσμα ταξινομείται με το σύστημα Bethesda (κατηγορίες I έως VI). Τι σημαίνει κάθε κατηγορία και ποια είναι η συνήθης αντιμετώπιση θα βρείτε στον πίνακα της σελίδας για τη βιοψία.

Αντιμετώπιση

  • Παρακολούθηση: οι περισσότεροι καλοήθεις όζοι χωρίς συμπτώματα δεν χρειάζονται θεραπεία, μόνο επανέλεγχο με υπέρηχο σε διαστήματα που εξαρτώνται από την κατηγορία TI-RADS.
  • Θερμική κατάλυση: για καλοήθεις όζους που προκαλούν αισθητική ενόχληση ή πιεστικά συμπτώματα, χωρίς χειρουργείο και χωρίς τομή, με ραδιοσυχνότητες (RFA) ή μικροκύματα (MWA).
  • Ραδιενεργό ιώδιο: για αυτόνομους («θερμούς») όζους και τοξική πολυοζώδη βρογχοκήλη, σε συνεργασία με τον ενδοκρινολόγο και τον πυρηνικό ιατρό.
  • Χειρουργείο: λοβεκτομή ή ολική θυρεοειδεκτομή για όζους ύποπτους ή θετικούς για καρκίνο, για απροσδιόριστους όζους με ύποπτα χαρακτηριστικά, και για μεγάλες βρογχοκήλες με πιεστικά συμπτώματα ή επέκταση πίσω από το στέρνο. Στο χειρουργείο δεν αφαιρείται ποτέ μόνο ο όζος, αλλά ολόκληρος ο λοβός ή ο αδένας.

Ο όζος φεύγει, ο θυρεοειδής μένει.

Nodule off. Thyroid on.

Χωρίς τομή. Ο θυρεοειδής σας συνεχίζει να δουλεύει.

Δύο παραδείγματα από τις δύο άκρες: ένας μεγάλος καλοήθης όζος που αντιμετωπίστηκε με RFA χωρίς χειρουργείο, και μια μεγάλη οπισθοστερνική βρογχοκήλη που χρειάστηκε ολική θυρεοειδεκτομή.

Η απόφαση παίρνεται για κάθε ασθενή ξεχωριστά, σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες αμερικανικές, ευρωπαϊκές και γερμανικές κατευθυντήριες οδηγίες.

Όλος ο έλεγχος σε μία επίσκεψη

Ως Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος – Χειρουργός Κεφαλής και Τραχήλου, ο Δρ. Ηλίας Καρακίτσος εξετάζει σε μία επίσκεψη ολόκληρη την περιοχή της κεφαλής και του τραχήλου:

  • κλινική ΩΡΛ εξέταση του στόματος, του φάρυγγα, της μύτης και των αυτιών
  • ενδοσκόπηση του λάρυγγα με καταγραφή βίντεο, για την κινητικότητα των φωνητικών χορδών
  • υπέρηχο θυρεοειδούς, παραθυρεοειδών, σιελογόνων αδένων και λεμφαδένων

Έτσι η απόφαση για βιοψία, παρακολούθηση ή θεραπεία στηρίζεται σε πλήρη εικόνα από την αρχή. Η εξέταση γίνεται κατόπιν ραντεβού στο ιατρείο Θεσσαλονίκης και στο ιατρείο Βέροιας.

Πιστοποιήσεις και επιστημονική δραστηριότητα

Ο Δρ. Ηλίας Καρακίτσος είναι Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος – Χειρουργός Κεφαλής και Τραχήλου, με πολυετή εμπειρία σε μεγάλα κέντρα της Γερμανίας. Είναι πιστοποιημένος εξεταστής υπερήχων κεφαλής και τραχήλου σε Γερμανία (DEGUM Stufe II) και Ελλάδα (ΚΕΣΥ), κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στη χειρουργική θυρεοειδούς και παραθυρεοειδών, και εφαρμόζει τη θερμική κατάλυση με ραδιοσυχνότητες (RFA). Έχει επίσης πιστοποίηση στη θερμική κατάλυση με μικροκύματα από τη διεθνή σχολή της Ιταλικής Εταιρείας Υπερήχων (SIUMB, Νάπολη 2026).

Κατευθυντήριες οδηγίες

Αμερικανικές

Ευρωπαϊκές

Γερμανικές (AWMF)

Οι πληροφορίες της σελίδας είναι ενημερωτικές και δεν αντικαθιστούν την εξέταση από ιατρό.

Συχνές ερωτήσεις για τους όζους του θυρεοειδούς

Στη μεγάλη πλειονότητα όχι. Οι περισσότεροι όζοι είναι καλοήθεις και δεν χρειάζονται θεραπεία. Ο υπέρηχος και, όπου χρειάζεται, η βιοψία ξεχωρίζουν τους λίγους όζους που χρειάζονται περισσότερη προσοχή.

Όχι. Η βιοψία γίνεται ανάλογα με την κατηγορία TI-RADS και το μέγεθος του όζου. Μικροί όζοι με καθησυχαστική εικόνα παρακολουθούνται με υπέρηχο.

Εξαρτάται από την κατηγορία TI-RADS και το μέγεθος. Όζοι με καθησυχαστική εικόνα μπορεί να μη χρειάζονται συχνό επανέλεγχο, ενώ πιο ύποπτοι όζοι ελέγχονται σε μικρότερα διαστήματα.

Η θυροξίνη δεν χρησιμοποιείται συνήθως για να μικρύνουν οι καλοήθεις όζοι. Όταν ένας καλοήθης όζος προκαλεί ενόχληση, η θερμική κατάλυση με ραδιοσυχνότητες ή μικροκύματα μπορεί να τον μικρύνει χωρίς χειρουργείο.

Βρογχοκήλη είναι η διόγκωση του θυρεοειδούς. Χειρουργείται όταν είναι μεγάλη και πιέζει την τραχεία ή τον οισοφάγο, όταν επεκτείνεται πίσω από το στέρνο ή όταν περιέχει ύποπτο όζο.

Η βιοψία με λεπτή βελόνα προκαλεί μικρή ενόχληση, παρόμοια με μια αιμοληψία, και διαρκεί λίγα λεπτά. Για τη βιοψία με κόπτουσα βελόνα χρησιμοποιείται τοπική αναισθησία.

Οι περισσότεροι ασθενείς με όζους δεν χρειάζονται ποτέ χειρουργείο. Χειρουργείο χρειάζεται για όζους ύποπτους ή θετικούς για καρκίνο και για μεγάλες βρογχοκήλες με πιεστικά συμπτώματα. Όταν ο όζος περιορίζεται στον έναν λοβό, συχνά αρκεί η λοβεκτομή.

Dr. Ηλίας Σ. Καρακίτσος MD, MSc - ΩΡΛ Ενηλίκων & Παίδων

Dr. Ηλίας Σ. Καρακίτσος MD, MSc
ΩΡΛ Ενηλίκων & Παίδων

Ειδικευθείς & μετεκπαιδευθείς στη Γερμανία, με μεταπτυχιακό στη χειρουργική θυρεοειδούς, πιστοποιημένος στους ΩΡΛ υπερήχους, με εμπειρία στην Ογκολογία

2331022242
2313056645