Υπερηχογράφημα σιελογόνων αδένων
Το υπερηχογράφημα σιελογόνων αδένων (υπέρηχος σιελογόνων) εξετάζει τις παρωτίδες, τους υπογνάθιους και τους υπογλώσσιους αδένες. Σύμφωνα με τη γερμανική κατευθυντήρια οδηγία για την αποφρακτική σιαλαδενίτιδα (AWMF S2k), ο υπέρηχος είναι η απεικονιστική εξέταση πρώτης επιλογής για τις παθήσεις των σιελογόνων αδένων.
Ο Δρ. Ηλίας Καρακίτσος είναι Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος – Χειρουργός Κεφαλής και Τραχήλου και πιστοποιημένος εξεταστής υπερήχων κεφαλής και τραχήλου σε Γερμανία (DEGUM Stufe II) και Ελλάδα (ΚΕΣΥ). Το επίπεδο DEGUM Stufe II της Γερμανικής Εταιρείας Υπερήχων στην Ιατρική πιστοποιεί εξειδικευμένη εμπειρία στον υπέρηχο της περιοχής, μετά από εκπαίδευση και εξετάσεις. Ο υπέρηχος γίνεται από τον ίδιο τον χειρουργό, οπότε τα ευρήματα αξιοποιούνται άμεσα στη διάγνωση, στη βιοψία και, όταν χρειάζεται, στον σχεδιασμό της επέμβασης.
Ο Δρ. Καρακίτσος συμμετείχε ως εκπαιδευτής (tutor) στο 5ο Διεθνές Συνέδριο ISIAL (Αθήνα, 2026), με θέμα τη χρήση του υπερήχου στη σιαλενδοσκόπηση.
Πότε χρειάζεται υπέρηχος σιελογόνων αδένων;
- πόνος ή διόγκωση κάτω από τη γνάθο ή μπροστά από το αυτί, ιδιαίτερα κατά το φαγητό
- επαναλαμβανόμενες φλεγμονές ή πύον στο στόμα
- ψηλαφητή διόγκωση στην παρωτίδα ή στον υπογνάθιο αδένα
- ξηροστομία ή υποψία συνδρόμου Sjögren
- στα παιδιά, επαναλαμβανόμενη διόγκωση της παρωτίδας.
Τι δείχνει ο υπέρηχος;
- Λίθους (πέτρες): το μέγεθος, τον αριθμό και την ακριβή θέση τους
- Διάταση του πόρου, που δείχνει απόφραξη από λίθο ή στένωση
- Φλεγμονή (σιαλαδενίτιδα) και απόστημα
- Όγκους της παρωτίδας και του υπογνάθιου αδένα, όπως το πλειόμορφο αδένωμα και ο όγκος Warthin, καθώς και τους λεμφαδένες μέσα στην παρωτίδα
- τη χαρακτηριστική εικόνα του συνδρόμου Sjögren και της χρόνιας υποτροπιάζουσας παρωτίτιδας των παιδιών.
Όπου χρειάζεται, κατά την εξέταση δίνεται ένα ξινό ερέθισμα, όπως λίγος χυμός λεμονιού. Η έκκριση σιέλου που προκαλεί κάνει πιο εμφανή τη διάταση του πόρου και την απόφραξη από λίθο ή στένωση.
Στους όγκους των σιελογόνων αδένων ο έλεγχος συμπληρώνεται με ελαστογραφία, που εκτιμά τη σκληρότητα του όγκου και προσφέρει επιπλέον πληροφορία για τον χαρακτήρα του.
Ενδοστοματικός υπέρηχος
Όπου χρειάζεται, γίνεται και ενδοστοματικός υπέρηχος: μια μικρή κεφαλή υπερήχου τοποθετείται μέσα στο στόμα, στο έδαφος του στόματος. Δείχνει με ακρίβεια λίθους που βρίσκονται βαθιά στον πόρο του υπογνάθιου αδένα και δεν φαίνονται πάντα καλά από το δέρμα. Έτσι σχεδιάζεται πιο στοχευμένα η αφαίρεσή τους.
Ο υπέρηχος πριν από τη θεραπεία
Τα ευρήματα του υπερήχου καθορίζουν τη θεραπεία: φαρμακευτική αγωγή σε απλή φλεγμονή, σιαλενδοσκόπηση για λίθους και στενώσεις, συνδυασμένη τεχνική για μεγάλους λίθους, ή βιοψία με υπερηχογραφική καθοδήγηση, με λεπτή βελόνη (FNA) ή με κόπτουσα βελόνη (core biopsy), και παρωτιδεκτομή για όγκους. Ο συνδυασμός υπερήχου και σιαλενδοσκόπησης εντοπίζει την αιτία της απόφραξης σχεδόν σε όλους τους ασθενείς.
Για περισσότερες πληροφορίες δείτε τις παθήσεις των σιελογόνων αδένων και τις επεμβάσεις στους σιελογόνους αδένες.
Κατευθυντήριες οδηγίες
Η διάγνωση και η θεραπεία των αποφρακτικών παθήσεων των σιελογόνων αδένων ακολουθούν τη γερμανική κατευθυντήρια οδηγία για την αποφρακτική σιαλαδενίτιδα (AWMF S2k, DGHNO-KHC). Για τις διογκώσεις της παρωτίδας και του υπογνάθιου αδένα στους ενήλικες ισχύουν και οι οδηγίες της Αμερικανική Ακαδημία Ωτορινολαρυγγολογίας – Χειρουργικής Κεφαλής και Τραχήλου (AAO-HNS, 2017) για την αξιολόγηση της μάζας στον τράχηλο.
Πότε χρειάζεται και ΩΡΛ εκτίμηση
Ο υπέρηχος δείχνει τον αδένα, τους λίθους και τους όγκους. Σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζεται και ΩΡΛ εκτίμηση:
- εξέταση του στόματος και του στομίου του πόρου, σε λίθους και φλεγμονές, πριν από τη σιαλενδοσκόπηση
- έλεγχος της λειτουργίας του προσωπικού νεύρου, όταν υπάρχει όγκος της παρωτίδας, πριν από την παρωτιδεκτομή
- όταν ο υπέρηχος δείχνει και ύποπτους λεμφαδένες στον τράχηλο
Όταν υπάρχει ύποπτος λεμφαδένας, αποφασίζεται αν χρειάζεται βιοψία με υπερηχογραφική καθοδήγηση, με λεπτή βελόνη (FNA) ή με κόπτουσα βελόνη (CNB).
Ως Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος – Χειρουργός Κεφαλής και Τραχήλου, ο Δρ. Ηλίας Καρακίτσος κάνει την ΩΡΛ εκτίμηση στην ίδια επίσκεψη με τον υπέρηχο.
Εξέταση σε Θεσσαλονίκη και Βέροια
Το υπερηχογράφημα σιελογόνων αδένων γίνεται στα ιατρεία του Δρ. Ηλία Καρακίτσου σε Θεσσαλονίκη και Βέροια, με υπερηχογραφικό σύστημα υψηλής ευκρίνειας. Δεν χρειάζεται καμία προετοιμασία. Φέρτε μαζί σας τυχόν προηγούμενους υπερήχους και εξετάσεις, ώστε να γίνει σύγκριση. Δείτε όλες τις υπερηχογραφικές εξετάσεις κεφαλής και τραχήλου.
Συχνές ερωτήσεις για το υπερηχογράφημα σιελογόνων αδένων
Φαίνονται όλες οι πέτρες στον υπέρηχο;
Οι περισσότεροι λίθοι φαίνονται καθαρά στον υπέρηχο. Πολύ μικροί λίθοι ή λίθοι βαθιά στον πόρο μπορεί να χρειάζονται ενδοστοματικό υπέρηχο ή σιαλενδοσκόπηση για να εντοπιστούν.
Πρέπει να έρθω νηστικός;
Όχι. Δεν χρειάζεται καμία προετοιμασία. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να σας δοθεί κάτι ξινό κατά την εξέταση, ώστε να φανεί καλύτερα ο πόρος.
Είναι επώδυνος ο ενδοστοματικός υπέρηχος;
Όχι. Η μικρή κεφαλή του υπερήχου ακουμπά απαλά στο έδαφος του στόματος για λίγα λεπτά.
Μπορεί ο υπέρηχος να δείξει αν ένας όγκος της παρωτίδας είναι καλοήθης;
Ο υπέρηχος δίνει σημαντικές ενδείξεις για τον τύπο του όγκου, αλλά η διάγνωση συμπληρώνεται με βιοψία, με λεπτή βελόνη (FNA) ή κόπτουσα βελόνη (core biopsy), και, όταν χρειάζεται, μαγνητική τομογραφία.
Γίνεται υπέρηχος σιελογόνων σε παιδιά;
Ναι. Είναι ανώδυνος, χωρίς ακτινοβολία, και είναι η κύρια εξέταση για τη χρόνια υποτροπιάζουσα παρωτίτιδα της παιδικής ηλικίας.

Dr. Ηλίας Σ. Καρακίτσος MD, MSc
ΩΡΛ Ενηλίκων & Παίδων
Ειδικευθείς & μετεκπαιδευθείς στη Γερμανία, με μεταπτυχιακό στη χειρουργική θυρεοειδούς, πιστοποιημένος στους ΩΡΛ υπερήχους, με εμπειρία στην Ογκολογία
2331 0 22242231 30 56645